Verslag van de Aan Tafel-bijeenkomsten van directeuren kinderopvang
met de woordvoerders kinderopvang van de fracties in de Tweede Kamer
d.d. januari en februari 2011
De bdKO organiseert regelmatig ontmoetingen van leden van de bdKO met woordvoerders voor de kinderopvang in de Tweede Kamer. De reacties hierop zijn heel positief, zowel van de politici als van de directeuren.
De ontmoetingen (enkele onder het genot van een etentje, andere in de Tweede Kamer) geven de mogelijkheid om in informele sfeer met elkaar van gedachten te wisselen over de actualiteit.
De kinderopvang staat momenteel door de Kabinetsplannen volop in de politieke en publieke belangstelling. Wat zijn de consequenties van de maatregelen, waar de kinderopvang in de komende jaren mee geconfronteerd wordt?
Tijdens de ontmoetingen was er de mogelijkheid om de woordvoerders om de verhalen vanuit de dagelijkse praktijk te vertellen: wat betekent kinderopvang voor kinderen, ouders, werkgevers en de samenleving? De woordvoerders uit de politiek hebben deze ontmoetingen benut om toe te lichten welke positie zij innemen in het huidige debat en wat hun motivatie is.
De Aan Tafel-bijeenkomsten waren achtereenvolgens met Ineke van Gent (GroenLinks), Karin Straus (VVD), Mariëtte Hamer (PvdA), Eddy van Hijum (CDA) en Nine Kooiman (SP), onder de gespreksleiding van één van de bestuursleden van de bdKO.
Ineke van Gent (GroenLinks) was zeer geïnteresseerd in de ervaringen, standpunten en acties van het veld op de ontwikkelingen. Uiteraard konden de directeuren hun zorg uiten over de bezuinigingen, maar mevrouw van Gent was glashelder over het huidige politieke klimaat en de beperkingen die dit met zich meebrengt.
GroenLinks ziet toekomst in een nog duidelijker koppeling tussen arbeidsuren en opvanguren, ondanks het prijsverhogende effect hiervan. Zij verwacht weinig van de herijking van de kindregelingen. Verder is GroenLinks voor zoveel mogelijk keuzevrijheid voor ouders.
De zorgpunten, die aan de orde zijn geweest, is dat er wellicht nog meer regelgeving komt, de huidige toezicht en handhaving en natuurlijk het imago van de sector. Deze zaken zijn zeer aan elkaar gerelateerd. Er is vooral ingezoomd op het onderdeel handhaving.
Ineke van Gent is in dit gesprek tot de volgende conclusies gekomen:
Kan de inspectie en handhaving worden omgevormd tot een beter werkbaar systeem voor de branche en beter toezicht voor de overheid, waarbij schijnzekerheid en verdere regelgeving wordt voorkomen?
Blijven aankaarten dat er nu kapitaalvernietiging plaatsvindt: op termijn zal arbeidsparticipatie verder toenemen.
Kinderopvang in breder verband (samen met onderwijs) blijven zien, maar wel met zoveel mogelijk keuzevrijheid.
Ineke van Gent neemt haar conclusies mee en gaf aan dat directeuren niet hoeven te aarzelen haar te mailen met zinvolle berichten.
Karin Straus (VVD) bleek in de korte tijd dat zij in de kamer zit (sinds oktober 2010) en woordvoerder voor kinderopvang is, al behoorlijk in het dossier ingewerkt. Ze is op verschillende werkbezoeken geweest in het land.
In dit gesprek is veel discussie geweest over de wens naar meer verantwoordelijkheid bij de ondernemers (i.p.v. nog meer regels) met daarbij dan ook een betere handhaving door enerzijds politie en anderzijds gemeenten. Dit was een aanpak die haar meer aansprak dan een volgende bombardement aan regels.
Verder geeft Karin Straus heel duidelijk aan dat het huidige kabinet kinderopvang alleen ziet als arbeidsmarkt instrument (zie de verschuiving van kinderopvang van het Ministerie van OCW naar SZW).
 |
 |
De bezuinigingen ziet Karin Straus als noodzakelijk, echter in overleg met minister Kamp wordt gekeken of de ouders meer kunnen worden ontzien vanuit arbeidsdeelname oogpunt. De werkgeversbijdrage wordt tussen 2012 en 2015 verhoogd naar 33% (nu ongeveer 21%), verder worden de totale kindgebonden regelingen onder de loep genomen om tot de gewenste bezuiniging te komen. Hier liggen nog mogelijkheden om de pijn voor de ouders die gebruik maken van de kinderopvang minder hard te maken.
Ook is gesproken over de rol van de ouderraden, naar aanleiding van een voorstel van D'66 om deze de rol van ouderraden uit te breiden richting klachtenforum. De directeuren hebben aangegeven dat er al een aparte klachtenregeling bestaat en haar geïnformeerd over het wel en wee van de huidige positie van ouderraden.
Ook met Mariëtte Hamer (PvdA) was het een goed gesprek. De directeuren hebben hun zorgen naar haar geuit over de positie van de sector in het politieke speelveld en zijn weggegaan met een duidelijk opdracht.
Kinderopvang is, in de huidige dynamische bezuinigingsslag die het kabinet moet leveren, 'niet sexie'. De directeuren gaven aan de visie van het kabinet te missen op de kinderopvang in de kabinetsbesluiten. De boodschap van Mariëtte Hamer was duidelijk: wij zijn de visie en het geluid. De directeuren in de kinderopvang zijn zelf aan zet om te zorgen dat het onderwerp kinderopvang weer op de politieke agenda komt. De branche moet zelf zorgen voor nieuw elan.
 |
 |
Mariëtte Hamer vraagt naar concrete gegevens van de effecten van de eerste bezuinigingronde, deze gegevens zullen geleverd moeten worden door de brancheverenigingen. Zij heeft ook behoefte om het wetsvoorstel voor de kinderopvang te bespreken dat zij vier jaar geleden heeft voorbereid, uiteraard tegen het licht van het rapport van de Taskforce Kinderopvang/Onderwijs.
Met Eddy van Hijum (CDA) is een breed scala aan onderwerpen besproken: de verwachte zeer ingrijpende effecten van de door het kabinet voorgenomen bezuinigingen op de kinderopvangtoeslag, het belang van goede VVE-voorzieningen voor alle peuters die het nodig hebben en de verbazing en kritiek vanuit de sector op de pilot met 2,5 jarigen die naar school moeten. Dit terwijl er al prima voorzieningen zijn voor deze kinderen. Maar ook ging het over de
(on-)bedoelde en soms ongewenste effecten van de harmonisatiewetgeving, de voor- én nadelen van marktwerking in de kinderopvang en de samenwerking tussen kinderopvang en het primair onderwijs. Die krijgt op veel plaatsen in het land gestalte, maar is vaak nog enigszins broos.
Eddy van Hijum deelde de conclusie dat de sector kinderopvang -met succes- een zeer grote inspanning levert in capaciteitsuitbreiding enerzijds en kwaliteitsontwikkeling anderzijds. De sector vervult daarmee niet alleen een belangrijke rol in het verbeteren van de arbeidsparticipatie, maar levert die grote inspanning vooral ook omdat zij de overtuiging heeft dat kinderopvang een belangrijke meerwaarde heeft voor de ontwikkeling van kinderen. Er is sprake van ondernemerschap met een maatschappelijke doelstelling: kinderopvangondernemers werken vraaggericht, zijn flexibel, zien kansen en kunnen die verzilveren. Maar zij hebben daarbij altijd de belangen van het kind voorop staan. De directeuren in de kinderopvang hebben Eddy Van Hijum opgeroepen in Den Haag het voortouw te nemen om op korte termijn en in samenspraak met de sector, een gedegen visie op de rol van kinderopvang te ontwikkelen en vooral ook op een bestendige financiering ervan.
Met Nine Kooiman (SP) vormde de bezuiniging een belangrijk onderdeel van het gesprek. Nine Kooiman heeft moties ingediend om het achterblijvende deel van de tripartiete financiering van de kinderopvang, de bijdrage van de werkgevers, aan de orde te stellen. Dit heeft geen effect gescoord. Zij vraagt de branche uitdrukkelijk om te komen met een alternatief voorstel om de bezuinigingen op een sociale manier op te vangen.
De directeuren gaven vanuit de praktijk aan verbaasd te zijn over het geld dat beschikbaar is voor een experiment om kinderen vanaf 3 jaar naar school te laten gaan, terwijl er al goede (VVE) voorzieningen bestaan. Is dit een bezuiniging via de achterdeur? Het aantal kinderen in een klas is immers meer dan het PW/kind ratio. En wat doen we met de kennis in de branche over het jonge kind?
Er is gesproken over de uitvoering van de regelgeving en de inspectie, en over de zorg over de toename van zorgkinderen en het effect van de bezuinigingen op deze groep.
Nine Kooiman wilde weten hoe de directeuren omgaan met de situatie na het misbruik in Amsterdam. Er bleek overeenstemming over dat nog meer regelgeving niet zinvol is en dat mannen behouden dienen te worden voor de sector. Het belangrijkste wapen tegen wantoestanden is een open aanspreekcultuur en bespreekbaar maken van signalen. Het leren herkennen van signalen is een kwestie van ervaring. Iedereen is het eens over betere handhaving.
In het gesprek werd geconcludeerd dat de transitiekosten in de kinderopvang omlaag kunnen door:
-doelmatiger inspectie
-effectiever belastingstroom
-gebruik maken van suggesties m.b.t . de kindregelingen
-aanpassen regelgeving als de integratie met onderwijs zich doorzet.
In bovengenoemde ontmoetingen hebben een aantal directeuren in de kinderopvang de mogelijkheid benut om de politieke werkelijkheid in Den Haag te confronteren met de dagelijkse praktijk voor kinderopvangorganisaties. De gesprekken boden gelegenheid voor een goede uitwisseling, waarbij allerlei thema's de revue konden passeren. De woordvoerders kinderopvang toonden zich geïnteresseerd in deze uitwisseling, het blijkt de moeite waard om regelmatig met elkaar 'Aan tafel te gaan'.