Governance Code Kinderopvang

Goed toezicht is de afgelopen tijd bijna dagelijks in het nieuws. Bestuurders en toezichthouders worden zich steeds sterker bewust van de mogelijke gevolgen van falend toezicht. Het uitwerken van een governancecode, specifiek voor de kinderopvang, is een van de middelen om te komen tot verdere professionalisering van het bestuur en interne toezicht in de branche kinderopvang.

De besturen van de NVTK en bdKO hebben gezamenlijk het initiatief genomen om een commissie in het leven te roepen om voor de kinderopvang een governancecode te ontwikkelen, onder onafhankelijk voorzitterschap van prof. dr. Cor van Montfort, bijzonder hoogleraar goed bestuur bij publiek private arrangementen aan de Universiteit van Tilburg.
De commissie bestond naast prof. van Montfort uit de volgende personen: Prof. Dr. Mw. J. Plantenga, Dhr. S. Vinders, Dhr. J. Boskma, Dhr. P. Kuiper, Mw. A. Hendriksen, Dhr. G. Jellesma en Dhr. L van den Kerkhof en Dhr. E. de Vette. De commissie is ondersteund door de onafhankelijke deskundige Stefan Peij (Governance University). De commissie werd bij haar werkzaamheden ondersteund door Maria Jongsma (NVTK), ambtelijk secretaris.

Hoofdlijnen van de Governance Code Kinderopvang

De Commissie heeft mede op basis van een onderzoek naar de stand van zaken van Governance in de Kinderopvang in 2009 (Dr. Stefan Peij en Mr. Drs. Peter de Koning, Hogeschool INHolland Rotterdam) de code opgesteld. Een samenvatting van dit onderzoek treft u hierbij.
De Governance Code Kinderopvang is aangepast aan de branche en de nieuwste inzichten op het gebied van besturen en toezicht houden zijn in de code verwerkt. Meer dan in andere recente codes wordt de prestatiekant benadrukt.
Per 2013 is de Governance Code Kinderopvang voorzien van een nieuwe inleiding en zijn een tweetal artikelen komen te vervallen. Zowel de aanpassingen op de code als een volledig herziene versie zijn hier te downloaden.

Principes (zoals transparantie en integriteit), 
Prestaties (goede kinderopvang), 
Processen (bijvoorbeeld het betrekken van belanghebbenden bij het beleid en het verantwoording afleggen aan die belanghebbenden),
Personen (de kwaliteit van bestuurders en toezichthouders). 
Vanwege de enorme diversiteit in de branche kinderopvang is in de commissie gekozen voor het maken van uitwerkingen voor de zes meest voorkomende bestuursvormen:
Raad van Toezicht model
Toezichthoudend bestuursmodel
Instruerend bestuursmodel
BV zonder Raad van Commissarissen
BV met Raad van Commissarissen
Eenmanszaak

Bij deze zes modellen is ook de bestuursvorm opgenomen met een instruerend bestuur. Op het moment van verschijnen van deze code komt deze vorm nog voorin de kinderopvang, maar in de praktijk wordt vanuit deze bestuursvorm steeds vaker gekozen voor scheiden van bestuur en toezicht in het toeziend bestuursmodel. Dit is vanuit het gezichtpunt van scheiden van macht en tegenmacht een gewenste ontwikkeling.

Draagvlak en naleving

Tijdens de Algemene Ledenvergadering van de bdKO op 5 november 2009 is de Governance Code Kinderopvang besproken. Na discussie is besloten dat de code nog zijn definitieve vorm moet krijgen. De code is dan ook aan de brancheverenigingen overhandigd met het verzoek de discussie met de leden hierover te organiseren en de code zo nodig op basis hiervan bij te stellen.

Het bestuur van de bdKO onderstreept het belang van een brede discussie over de code en de manier waarop deze toegepast kan worden. Aan de brancheorganisaties in de kinderopvang is het verzoek gedaan worden om de code ook in hun ledenvergaderingen aan de orde te stellen. De code is geen wettelijk voorschrift, maar het “pas toe of leg uit” principe is van toepassing.

Vervolg

Om kinderopvangorganisaties te ondersteunen bij de naleving van de Governance Code Kinderopvang zijn hulpmiddelen gebundeld in een Toolkit Governance Code Kinderopvang, die in het voorjaar 2010 is uitgebracht. Hierin zijn voorbeelden van reglementen en checklists opgenomen worden die bij de naleving van de code gebruikt kunnen worden.

Alle leden van de bdKO hebben inmiddels de code ontvangen. Uiteraard wil de bdKO haar leden actief ondersteunen bij de invoering van het toepassen van de code. Als u de Governance Code Kinderopvang nogmaals wenst te ontvangen of heeft u vragen, kunt u contact opnemen met het bureau van de bdKO: tel. 079-3638102. U kunt ook emailen naar bureau@bdko.nl

Totaalrapport Governance scan en nulmeeting governance code kinderopvang beschikbaar 
Begin juni 2013 zijn verschenen het totaalrapport Governance Scan en de nulmeeting governance kinderopvang waarin een beeld wordt geschetst van de implementatie van de governance code kinderopvang en waarin aanbevelingen worden gedaan om de implementatie (verder) te stimuleren. De rapporten zijn samengesteld door het onderzoeksbureau Vyvoy.